Tuesday, March 18, 2008
hatinggabi
malungkot, malamlam
ang iyong mga mata:
noon, hindi ko pa unawa.
Ulan ng liwanag
malungkot, malamlam
ang iyong mga mata
humahaplos sa aking mukha.
Kagampan nang ating sadyain
kadawagan ng hatinggabi,
upang sisirin ang balong ng dalita
sa ating katauhan
at ito'y tuyuin ng paninindigan.
Ngunit ngayon...
Kinuha ka na ng buwan
malungkot, malamlam
at hindi na babalik pa:
haplos na lamang sa hatinggabi.
~ tula ni A. Mangampo Ociones
~ nilikha noong 1992.
Saturday, November 24, 2007
alimuom: intro
pero nitong huli, iba na ang dating ng alimuom (lalo na nung ako'y nasa kapatagan ng central Luzon). sa gitna ng palayan, habang nakatunganga ka sa loob ng kubo at nagkukuyakoy na nakatanghod sa kabukiran, may kakaibang bango ang singaw ng lupa kapag nabubuhusan ng ulan. hindi na masangsang sa ilong. hindi na nakakasakit ng tyan... bagkus, nakakahalina, nakakawili, nakakalibog... ang alimuom.
at kahit nga dito sa disyerto (kung saan tayo naroon ngayon), para bang mayroon laging pagdiriwang ang tigang na lupa kapag dumarating ang ulan.
siguro, ang tulang ito ang magpapaliwanag ng lahat sa likod ng blog na ito (yun ay kung masasakyan nyo ang ibig kong sabihin).
Alimuom
by andrew mangampo ociones
(1997)
walang imik ang mga pilapil
mahigpit ang halukipkip
sa pinaggapasan, ang sigaw
ng araw, yumayakap
malalalim na bitak
ng tuyong pinitak
bahaw na tinig
ng hiningang sinikil
habang nananatiling
bingi ang hangin
sa bawat na dalangin.
ngunit,
asingaw alimuom ...
ang masuyong humaplos
sa makisig na lalaking
tumawid sa kabukiran
upang isilong
kalabaw, nakasuga
sa paghihintay.
#
Sunday, October 7, 2007
pahimakas sa apoy
mangangarap ang buwan
hihimlay tamis sa iyong mga bisig
yayakap ng buong higpit
mga bituin, upang
iduyan ka sa hangin
at aawit ng oyayi
mga kuliglig sa kaparangan
2.
sasanib sa hangin
hihimlay sa naiwang abo
ang pinagsaluhang apoy
~ tula ni A. Mangampo Ociones
~ nilikha sa antipolo city, 1991. nirebisa, 1997
Friday, August 3, 2007
ressing
Pinagtiyagaan nating himayin nang buong magdamag
At yakap ng iyong mga titig, habang hinihimay ang mga salita.
Idinuduyan ako ng iyong malamyos na tinig,
Nagpapainit sa gabing malamig tulad ngayon,
Pinuyat natin ang gabi, para sa bukang-liwayway.
Hahagkan ako ng malagkit na inangit
Pinakahalu-halo nating maigi sa pulot,
Upang ikumot, ang bawat salita, bawat kuwentong
Bumigkis nang pagkahigpit
Sa bawat palito ng binhing hinimay,
Pinutulan ng dahon,
Inalisan ng maitim na mantsa;
Sinuklayan ng tuyong dahon.
Sa wakas, na-ressing nang lahat ang binhi.
Handa na ang latag para sa ating dalawa.
Napatubigan na rin ang pinitak.
Matulis na ang asad.
Kaya’t halika, halika na,
Makikipagtalad tayong muli
Sa lupa, sa pagtatanim ng sibuyas, at
Pagsilang ng bagong araw.
~ tula ni a.m. ociones
~ nilikha sa San Jose City, Disyembre 1994
ressing (ang paliwanag)
Sa Hilagang Nueva Ecija (kung saan naghahalo ang mga nagsasalita ng Tagalog at Iluko), kapag ang binata ay nagdesisyon nang magsarili sa pagtatanim ng sibuyas, ibig sabihin, mag-aasawa na ito pagdating ng anihan. Karaniwang nakukumpirma ng madla ang relasyon ng binata at dalaga sa paghahanda ng binhi - sa paghihimay ng mga binhi, o pagre-ressing.
Maraming nahihirapan intindihin ang tulang ito dahil kakaiba ang lenggwahe - malalim daw ang Tagalog. Siguro may mga termino lang na hindi pamilyar sa lahat, tulad ng mga sumusunod:
Ressing: paghihimay ng binhi (paghahanda para sa pagtatanim) ng tanduyong, karaniwang ginagawa sa magdamag, dahil kailangang maitanim ito pagsikat ng araw. malalanta ang binhi kapag pinagtagal pa bago maitanim.
Tanduyong: variety ng sibuyas, mas kilala bilang "sibuyas tagalog" (yung sariwang dahon nito ang ginagayat at isinasahog sa goto).
Inangit: malagkit na bigas, isinaing sa gata ng niyog at nilagyan lang ng asin. parang biko na walang asukal.
Palito: bawat stick ng binhi ng tanduyong
Latag: ang pagtatamnan ng tanduyong ~ pinaggapasan (palayan na inani na ang palay), pinatuyo tapos tinakpan ng dayami (yung natuyong tangkay ng palay).
Pinitak: parsela o subdivision ng bukirin o palayan. ang boundary nito ay tinatawag na pilapil.
Asad: kahoy na korteng "L" o handle ng payong at matulis ang isang dulo. ginagamit ito para butasan ang lupa (sa latag) at doon isu-shoot ang palito ng binhi.
Saturday, July 28, 2007
ang lalaki sa kabila ng kalsada
ang lalaki sa kabila ng kalsada.
Siya, na ang matatag na tindig
balaning umaakit ng pagtatangi
sa mata kong umaapuhap ng silahis
malikmatang araw sa asero
lumalabay na bisig niyang
buong buo, hindi tulad ko:
Binibilang ang bawat pitik sa dibdib
sa mga sasakyang yumayao't
parito sa lansangan.
Lumulutong bawat niyang halakhak
pagsilip ng ngiti sa maamong mukha
ng babaeng kasama niya roon palagi,
halik sa siphayong pumipintig
ang tinig niyang lumulunod
Sa magaspang na pag-ungol
ng bawat sasakyang umarangkada
papalayo sa akin.
At habang kanyang kinakalong
panganay ng pakikipagtalad sa mga ulap
nag-aanyaya bawat niyang ngiti
pinatingkad ng sikat ng araw
sa nangungusap niyang mga mata
habang lumalabo ang aking paningin
Nilalambungan ng makapal na usok na naiiwan
ng bawat sasakyang pumapaspas na lumisan.
Maiksi lamang ang pagitan palapit
Ang lalaki sa kabila ng kalsada
nitong aking pagkatao
Ngunit sa bawat kong pagpupumilit na humakbang
hinihila akong pabalik ng aking karuwagan
nililigis, dinudurog sa sementong lansangan
Upang sa aking kanlungan ako'y muling
mapaatras.
~ tula ni a.m. ociones
~ nilikha sa Victory Bus Terminal (Quezon City), 1997
Saturday, July 21, 2007
pseudo
patungo sa landas ng mga alamid,
doon, kung saan tayo nagtagpo, noon
minsang tag-ulan at mababa
ulap sa bundok Sinombrero, ang iyong hininga
humahaplos sa aking batok.
basa tayo ng pawis sa maghapong paglalakad
sakbat ko ang pangamba sa aking dibdib
yumakap ka sa akin upang langhapin
tsokolateng nakatago sa aking bulsa, sa aking kamay
orkidyas na luray ang inagaw natin
sa mataas na punong narra. nabagting ka pa,
pag-akyat. hindi kita sinalo.
ngayon,
nahihirapan akong huminga. tila
idinuduyan ako ng iyong tinig sa pagtulog
dahil sa
Flutab
for symptomatic relief of cold and flu.
contains pseudo-ephedrine.
#
Translation: Pseudo
your voice hums me slowly to sleep, brings me
to the trodden paths of mountain cats,
there, where we meet for the first time, then
one rainy season when the clouds are low
at Mt. Sinombrero, your breath
caressed my neck.
our bodies wet with sweat from a day-long walk,
i wore my fears on my chest
you embraced me to savor
fragrance of chocolate hidden in my shirt pocket, in my hands
the wilted orchid we robbed
earlier from the tall narra tree where the vines caught you.
you fell - but i didn't catch you.
now, i can hardly breath as if
your voice is soothing me to sleep
because of
Flutab
for symptomatic relief of cold and flu.
Contains pseudo-ephedrine.)
~ tula ni a.m. ociones
~ nilikha sa riyadh, 27 December 2004
Thursday, July 19, 2007
sandstorm
alimbukay ng alikabok
ang bumati sa umagang
naninikip ang langit
binughan ng pinong buhangin,
mumunting salitang sumama
sa hangin, ngayo'y bihag
ang dibdib sa pangamba
naglulunoy, nangungulila sa liwanag
ng iyong tinig, pag-ibig, salita
paghupa ba ng alikabok
naroroon ka pa?
~ tula ni a.m. ociones
~ nilikha sa jeddah, 17 July 2007
Friday, July 6, 2007
caffeine shock
and over coffee we sipped
each minute by; our eyes
lock, we kiss, embraced
hot brew that brimmed
over the cup, in our hands -
heat is the rush caffeine
in your lips, sugar on your hips
cream on your bosom -
drowned the din that was
the net, as if
we have known each other
for a lifetime. until
we've finally met face to face
somewhere, somehow
and facing the bottom of the cup
realized
there won't be any refills.
~ tula ni a.m. ociones
~ nilikha sa riyadh, september 2004
Sunday, June 24, 2007
Saturday, June 23, 2007
alimuom
walang imik ang mga pilapil
mahigpit ang halukipkip
sa pinaggapasan, ang sigaw
ng araw, yumayakap
sa malalalim na bitak
tuyong pinitak
bahaw na tinig
hiningang sinikil
bingi ang hangin
sa bawat na dalangin
ngunit alimuom ...
masuyong humaplos
sa makisig na lalaking
tumawid sa kabukiran
upang isilong
kalabaw, nakasuga
sa paghihintay.
~ tula ni a.m. ociones
~ nilikha: Marso 1997
Thursday, June 21, 2007
ulan sa pebrero
naghihintay ng ulan
tigang na parang
tinakasan na ng hamog
simula pa lamang
ng tag-araw. ang parang,
paos na humihiyaw
masidhi, pagnanasang
maibsan ang tagtuyot.
lumipad ang alipato
mula sa kalan ng magsasaka
dumapo sa kogonang
tuyot.
nagsimula ang apoy, ngunit,
nagsimula rin
ang ulan.
narito ka,
at narito ako,
sa gitna ng ulan.
~ tula ni a.m. ociones
~ nilikha sa mahabang parang angono, rizal, Marso 1991